ÇETİNKALE Bilişim · 26.10.2026 · 2 dk okuma
5651 sayılı Kanun nedir?
5651 sayılı "İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun", internet üzerinden işlenen suçların faillerinin tespit edilebilmesi için içerik, yer, erişim ve toplu kullanım sağlayıcılarına çeşitli yükümlülükler getirir. Bu yükümlülüklerin uygulamadaki karşılığı, internet kullanımına ait kayıtların (logların) belirli bir süre güvenli şekilde saklanmasıdır.
Kurumlar açısından en sık karşılaşılan düzenleme, 11 Nisan 2017 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik'tir.
Toplu kullanım sağlayıcı kimdir?
Yönetmeliğe göre belirli bir yerde ve belirli bir süre kişilere internet kullanım imkânı sağlayan herkes toplu kullanım sağlayıcısıdır. Ticari amaçlı olanlar (internet kafeler gibi) ile ticari amaç taşımayanlar ayrı ayrı düzenlenmiştir.
- Misafirlerine kablosuz internet sunan oteller, kafeler ve restoranlar
- Hastaneler ve sağlık kuruluşları
- Okullar, dershaneler ve yurtlar
- Çalışanlarına internet erişimi sağlayan şirketler ve fabrikalar
- Alışveriş merkezleri, havalimanları ve kamu binaları
Loglar ne kadar süre saklanmalı?
Yönetmelik, toplu kullanım sağlayıcıların erişim kayıtlarını elektronik ortamda kendi sistemlerinde 2 yıl süreyle saklamasını öngörür. Ticari amaçlı toplu kullanım sağlayıcıları için ayrıca bu kayıtların doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini teyit eden değerin günlük olarak kaydedilmesi istenir.
Mevzuat zaman içinde değişebileceği için kurumunuza özel durumu hukuk danışmanınızla birlikte teyit etmenizi öneririz. Bu rehber teknik uygulamaya odaklanır, hukuki görüş değildir.
Hangi kayıtlar tutulmalı?
- İç IP dağıtım kayıtları (DHCP): hangi cihaza, hangi IP adresinin, hangi tarih ve saat aralığında verildiği
- Cihazın MAC adresi ve mümkünse kullanıcı kimliği (hotspot doğrulaması, Active Directory oturumu)
- Firewall ve NAT kayıtları: iç IP'nin hangi dış IP ve port üzerinden internete çıktığı
- Kablosuz ağ denetleyicisi ve hotspot giriş kayıtları
Kayıtların bütünlüğü nasıl sağlanır?
Saklanan bir logun sonradan değiştirilmediğini kanıtlamak, kaydın kendisi kadar önemlidir. Bunun için günlük log dosyaları için özet (hash) değeri üretilir ve bu değer zaman damgası ile imzalanarak ayrı bir yerde saklanır. Böylece bir kayıtta yapılacak en küçük değişiklik bile tespit edilebilir.
Ayrıca loglar yalnızca yetkili kişilerin erişebildiği, yedekli ve şifreli bir depolamada tutulmalı; log sistemine erişimler de kayıt altına alınmalıdır.
Teknik olarak nasıl kurulur?
- DHCP sunucusu, firewall, hotspot ve kablosuz ağ cihazlarından logların merkezi bir log sunucusuna aktarılması
- Saatlerin NTP ile senkronize edilmesi (farklı saatler kayıtları eşleştirmeyi imkânsız kılar)
- Günlük hash ve zaman damgası üretiminin otomatikleştirilmesi
- En az 2 yıllık kapasite planı ve sıkıştırma
- Belirli bir IP ve tarih için hızlı sorgulama ve raporlama ekranı
- Log sisteminin kendisinin izlenmesi: log akışı durursa alarm
5651 ile KVKK ilişkisi
Log kayıtları IP ve MAC adresi gibi kişisel veri niteliği taşıyabilen bilgiler içerir. Bu yüzden 5651 için tutulan loglar KVKK açısından da korunmalıdır: erişim yetkileri sınırlandırılmalı, saklama süresi dolan kayıtlar imha politikasına göre silinmeli ve aydınlatma metninde bu işleme yer verilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
5651 log tutmazsam ne olur?
Yükümlülüğü yerine getirmeyen sağlayıcılar için mevzuatta idari yaptırımlar öngörülmüştür. Daha önemlisi, olası bir suç soruşturmasında kurum, ağından yapılan işlemin kim tarafından yapıldığını ortaya koyamaz.
Firewall'umun kendi logları yeterli mi?
Çoğu zaman tek başına yeterli değildir. Firewall kayıtları iç IP'yi gösterir; o IP'nin hangi cihaza ve kullanıcıya ait olduğunu belirlemek için DHCP ve hotspot kayıtlarının da tutulup ilişkilendirilmesi gerekir.
5651 log çözümünü SIEM ile birlikte kullanabilir miyiz?
Evet. Aynı log altyapısı hem mevzuat uyumu için saklama, hem de SIEM ile gerçek zamanlı tehdit tespiti için kullanılabilir.